Melis Kürtçe Bir İsim mi?
Herkese merhaba! Bu yazımızda “Melis Kürtçe bir isim mi” hakkında bilinmesi gereken önemli noktaları ele alıyoruz.
Bir gün yine İzmir’de, Kordon’da denize karşı oturmuş simit yerken arkadaş grubundan biri mesaj attı:
“Melis Kürtçe bir isim mi?”
Simit boğazımda kaldı. Çünkü insanın hayatı bazen büyük krizlerden değil, böyle küçücük ama beyni kilitleyen sorulardan ibaret oluyor. Hani GPS bozulur da “yeniden hesaplanıyor” yazar ya, benim kafa da o an aynen öyleydi.
Yan masada martılar bağırıyor, içimdeyse daha büyük bir tartışma:
“Melis kimdi ya? Kürt müydü, değil miydi? Yoksa isim mi zaten evrensel bir şeydi?”
Sonra klasik iç sesim devreye girdi:
“Abi sen 25 yaşına gelmişsin, hâlâ isim kökeni çözeceğim diye simiti soğutuyorsun…”
Ama işte mesele tam da bu: basit görünen şeylerin içinde kaybolmayı başaran bir beyin varsa, o da benimki.
Melis ismi kulağa neden bu kadar “her yerden” gibi geliyor?
“Melis” deyince insanın aklına tek bir coğrafya gelmiyor. Bir yandan İstanbul’da bir cafede latte söyleyen Melis var, diğer yanda belki Diyarbakır’da mahallede top oynayan Melis. Hatta İzmir’de bile “ben çok cool’um ama aslında içten içe çok duygusalım” havası taşıyan Melis’ler var.
Arkadaşım Efe’ye sordum:
— “Sence Melis Kürtçe bir isim mi?”
— “Kanka Melis bana waffle gibi geliyor, milletten bağımsız.”
Cevap bu kadar netti. Ama benim beynim tatmin olmadı tabii.
Çünkü ben böyle konularda Wikipedia ile dedikodu grubunun arasında bir yerde sıkışıp kalıyorum.
İsimlerin kökeni neden bu kadar önemli geliyor bize?
Aslında dürüst olalım… İnsanlar isim kökenini sorarken çoğu zaman tarih öğrenmek istemiyor. Daha çok şunu merak ediyor:
“Bu isim bana tanıdık mı?”
“Bunu bir yere koyabiliyor muyum?”
Ben bunu fark ettiğimde biraz kendime güldüm. Çünkü ben de aynı şeyi yapıyorum.
Geçen gün bir kafede biri “Melis” diye seslendi, otomatik olarak döndüm. Halbuki benim adım Melis değil.
İç ses:
“Sen ne alaka döndün ya?”
Ben:
“Beyin otomatik pilotta, isim tanıdıysa cevap veriyor.”
Melis Kürtçe bir isim mi? sorusunun asıl çıkmazı
İşin teknik kısmına girmeden önce şunu kabul etmek lazım: bazı isimler net bir kökene sahipken, bazıları daha “melez” bir yapıda oluyor. Melis ismi de tam bu kategoriye düşüyor.
Ama ben bunu araştırırken bile ciddi duramıyorum. Çünkü Google’a yazınca bile sanki bir sınav sorusu çözer gibi hissediyorum.
“Melis Kürtçe bir isim mi?”
Enter tuşu…
Bekleme ekranı…
Ve beynimde mini bir drama:
“Ya Kürtçe çıkarsa ne olacak? Yok Türkçe çıkarsa ne değişecek? Melis aynı Melis değil mi?”
İzmir’de isim tartışması yapmak
İzmir’de büyüyen biri olarak şunu net söyleyebilirim: burada insanlar isimlerin kökeninden çok “enerjisi var mı?” kısmına bakıyor.
Bir arkadaş ortamında geçen konuşma:
— “Bu çocuk çok Aslan burcu gibi duruyor.”
— “Melis de kesin su grubu.”
— “Abi siz niye Hogwarts seçme şapkası gibi insan seçiyorsunuz?”
Ben de genelde ortada kalıp çayımı içiyorum. Çünkü ne söylesem bir taraf bana “fazla düşündün” diye bakacak.
Melis ismi neden bu kadar yaygın?
Bunu düşününce fark ettim: bazı isimler bir dönemin ruhunu yakalıyor. Melis de öyle bir isim.
1980’lerden sonra Türkiye’de özellikle şehirleşmeyle birlikte daha “modern, yumuşak, uluslararası tınılı” isimler popüler olmuş. Melis de tam bu vibe’a uyuyor.
Ama ben bunu düşünürken bile İzmir sıcağında eriyen dondurma gibi hissediyorum.
İç ses:
“Sen neden isim sosyolojisi düşünüyorsun şu an?”
Ben:
“Çünkü hayat bazen sadece bunu düşünmeme izin veriyor.”
Arkadaş ortamında Melis tartışması
Geçen akşam bir arkadaş grubunda konu açıldı. Herkes uzman kesildi.
— “Melis kesin Fransız kökenli.”
— “Yok ya Türkçe olabilir.”
— “Bence Kürtçe çünkü kulağa yumuşak geliyor.”
Ben ise köşede sessizce:
“Arkadaşlar bu bir isim… Netflix dizisi değil…”
Ama içimdeki meraklı taraf susmuyor.
Çünkü ben böyle konularda hep şuna dönüşüyorum: yarı filozof, yarı mahalle dedikoducusu.
Melis Kürtçe bir isim mi? sorusunu abartmanın komik tarafı
Bir noktada şunu fark ettim: bu sorunun cevabı bazen insanların düşündüğü kadar “kimlik belirleyici” bir şey değil.
Ama biz yine de büyütüyoruz.
Mesela:
— “Melis Kürtçe bir isim mi?”
— “Evetse ne olacak?”
— “Hayırsa ne değişecek?”
Hiçbir şey.
Ama beynimiz yine de küçük bir Netflix drama sezonu çekiyor.
İç sesle tartışma sahnesi
Ben:
“Tamam artık bu konuyu kapatıyorum.”
İç ses:
“Kapatsan bile ben buradayım.”
Ben:
“Abi sen neden hep en saçma anlarda devreye giriyorsun?”
İç ses:
“Çünkü sen yalnız kalınca ben devreye giriyorum.”
İşte problem burada başlıyor zaten.
İsimlerin insanlara yüklediği hayali hikâyeler
Melis ismini duyunca herkesin kafasında farklı bir karakter canlanıyor:
Kimine göre çok sakin biri
Kimine göre çok sosyal
Kimine göre biraz gizemli
Kimine göre “kesin kitap okuyor”
Ama gerçek şu: Melis sadece bir insan. Diğer herkes gibi.
Ben bunu düşünürken kendimi yakalıyorum:
“Sen de insanlar seni ‘İzmirli rahat çocuk’ diye kategorize ediyorlar ama aslında içinden sürekli her şeyi düşünen birisisin.”
Evet, biraz ironik.
İzmir gecesi ve fazla düşünme sendromu
Gece 2.30.
Pencere açık, rüzgar hafif esiyor. Sokakta köpek havlıyor.
Ben hâlâ şunu düşünüyorum:
“Melis Kürtçe bir isim mi?”
Gerçekten bu noktada insan kendine soruyor:
“Ben hayatı mı yaşıyorum yoksa Google arama motorunun insan versiyonu muyum?”
Sonra kahkaha geliyor.
Çünkü bazen saçmalığın farkına varmak bile insanı rahatlatıyor.
Gerçek cevap nerede?
Aslında bu tür isim sorularının kesin bir “tek cümlelik” cevabı olmuyor. Melis gibi isimler çoğu zaman farklı dillerde benzer ses yapılarıyla ortaya çıkabiliyor ya da farklı kültürlerde aynı anda kullanılabiliyor.
Ama mesele şu değil:
Asıl mesele bizim o soruyu sorarken kafamızda kurduğumuz hikâye.
Son düşünce değil, sadece bir fark ediş
İlgili Makale: Mavi kan kimlerde olur ?
Bazen bir isim sorusu, aslında insanın kendi zihninin nasıl çalıştığını gösteriyor.
Ben “Melis Kürtçe bir isim mi?” diye düşünürken aslında şunu fark ediyorum:
Ben her şeyi sınıflandırmaya çalışıyorum. Her şeyi bir kutuya koymak istiyorum. Ama hayat o kadar düzenli değil.
Ve belki de sorun bu değil. Belki de güzel olan da bu.
İzmir’de gün batarken, Kordon’da insanlar yürürken, martılar hâlâ plan yapmadan uçarken…
Ben hâlâ düşünüyorum.
Ama bu sefer biraz daha gülerek.
Bu yazımızda “Melis Kürtçe bir isim mi” konusunu tüm detaylarıyla ele aldık. Infs sayfamızı takip etmeye devam edin!